Üretimde talep tahmini
Üretim planı satıştan gelen tahmine göre yapılıyor ama tahmin çoğu zaman bir tablo ve tecrübeden ibaret kalıyor. Sonuç; bir üründe fazla stok, diğerinde yetişmeyen sipariş oluyor.
▶ Çözüm
Kendi satış verinizle çalışan bir talep tahmini kuruyor; stok, satın alma ve üretim planlamasını tecrübe yerine ölçülebilir bir temele oturtuyorum.
▶ Örnek kullanım
Ürünler satış davranışına göre gruplanır, her gruba uygun yöntemle aylık talep tahmini yapılır ve tahmin hata payıyla birlikte üretim ve hammadde planına bağlanır.
▶ Gereken veri
En az 2–3 yıllık ürün bazında satış ve sipariş geçmişi, stok hareketleri ve tedarik süreleri gerekir.
Sektörün veri tablosu
Üretim şirketlerinde veri çoğunlukla ERP'de (siparişler, stok, satın alma), üretim takip sistemlerinde (duruşlar, fireler, vardiyalar) ve kalite kayıtlarında birikir. Bu sistemler genellikle birbirine bağlı değildir; aynı ürünün kodu bile sistemden sisteme farklı yazılabilir. Bu yüzden ilk iş çoğu zaman bu kaynakları tek bir tabloda buluşturmaktır.
Talep tahmini; geçmiş satışları, sezonları, kampanyaları ve diğer etkenleri kullanarak önümüzdeki dönemde ne kadar satış yapılacağını öngörmektir. Asıl değer tahminin kendisinden değil, planlamaya nasıl bağlandığından gelir: Ne kadar stok tutulacağına, siparişin ne zaman verileceğine ve üretimin nasıl planlanacağına tahmin yön verir.
Arkasındaki hesap
Emniyet stoğu = z × √(L × σ_d² + d² × σ_L²)
- z: hedef hizmet seviyesine karşılık gelen katsayı (örneğin %95 için yaklaşık 1,65)
- L, σ_L: ortalama tedarik süresi ve sapması
- d, σ_d: dönem başına ortalama talep ve sapması
Nasıl çalışırım
- 1. hafta
Veri ve mevcut süreç.
Satış, stok ve kampanya verisiyle birlikte bugünkü planlama süreci incelenir. Mevcut tahmin yönteminin isabeti ölçülür; böylece karşılaştırma için bir başlangıç noktası elde edilir.
- 2.–3. hafta
Model ve ürün grupları.
Ürünler satış davranışlarına göre gruplanır ve her gruba uygun yöntem seçilir. Yeni tahminler, mevcut yöntemle aynı dönem üzerinden karşılaştırılır.
- 4.–5. hafta
Planlamaya bağlama.
Tahmin, hata payıyla birlikte stok ve sipariş önerilerine dönüştürülür. Planlama ekibinin kullandığı formatta hazırlanır ve düzenli olarak güncellenir.
- Son hafta
Devir.
Modelin nasıl çalıştığı, ne zaman güncellenmesi gerektiği ve sonuçların nasıl izleneceği dokümante edilip ekibinize aktarılır.
▶ Sık sorulan sorular
Üretimde talep tahmini için hangi veri gerekir?
En az 2–3 yıllık ürün bazında satış ve sipariş geçmişi, stok hareketleri ve tedarik süreleri gerekir.
Hangi durumda bu çalışma doğru seçim olmaz?
Yeterli geçmiş veriniz yok. Yeni bir ürün grubu ya da yeni kurulmuş bir şirket için istatistiksel tahmin güvenilir olmaz. Önce verinin birikmesi gerekir. Satışlarınız birkaç büyük sözleşmeye bağlı. Talep birkaç müşterinin kararına bağlıysa işe yarayan şey bir model değil, satış ekibiyle yakın çalışmaktır.
Bu çalışmaya nasıl başlanır?
Kısa bir tanışma görüşmesiyle başlanır. Görüşmede ihtiyacınızı dinliyor, verinizin bu iş için yeterli olup olmadığını ve ilk adımın ne olması gerektiğini açıkça söylüyorum. Her mesaja 24 saat içinde yanıt veriyorum.
▶ Kavramlar
Wikipedia ve Wikidata kayıtlarına bağlanır.
▶ Kaynaklar
- [1]Wikipedia, Safety stock, 2026-10. en.wikipedia.org/wiki/Safety_stock
- [2]Wikipedia, Mean absolute percentage error, 2026-10. en.wikipedia.org/wiki/Mean_absolute_percentage_error
▶ Tanışma görüşmesi
Sizin durumunuz için konuşalım.
30 dakikalık görüşmede ihtiyacınızı dinliyor, size nasıl yardımcı olabileceğimi açıkça söylüyorum.
Tanışma görüşmesi ayarlayın▶ Diğer sektörlerde